Biały nalot w jamie ustnej dziecka nie zawsze oznacza to samo. Czasami są to jedynie resztki mleka po karmieniu, a czasami afty lub pleśniawka – powszechne u niemowląt zakażenie grzybicze wywołane przez drożdżaki Candida albicans. Sprawdź, jak odróżnić te zmiany i co pomaga w leczeniu pleśniawek.
Pleśniawki to jedna z najczęstszych infekcji grzybiczych jamy ustnej u noworodków i niemowląt. To forma kandydozy jamy ustnej, która rozwija się, gdy drożdżaki z rodzaju Candida, naturalnie zasiedlające ludzki przewód pokarmowy i błony śluzowe, zaczynają nadmiernie się namnażać.
Jak wyglądają pleśniawki? Najbardziej charakterystycznym objawem pleśniawek jamy ustnej są białe lub kremowe naloty, przypominające resztki mleka albo zsiadły nabiał. Mogą pojawiać się na języku, wewnętrznej stronie policzków, podniebieniu, dziąsłach, a w cięższych przypadkach również w gardle.
Oprócz nalotu mogą wystąpić:
Biały nalot na języku dziecka nie zawsze oznacza infekcję. Niemniej, pozostałości po karmieniu mlekiem, w odróżnieniu od pleśniawek na podniebieniu lub policzkach, łatwo znikają po wypiciu wody i można je bez problemu usunąć, nie drażniąc śluzówki. Z kolei pleśniawka to zwarty nalot, który mocno przylega do podłoża – próba jego usunięcia odsłania zaczerwienioną, bolesną i krwawiącą powierzchnię.
Należy też odróżnić od siebie pleśniawki i afty, które mają postać pojedynczych, wyraźnie odgraniczonych owrzodzeń otoczonych czerwoną, zapalną obwódką. Charakterystyczny wygląd obu zmian – biały, trudny do usunięcia nalot przy pleśniawce oraz kraterowata nadżerka przy afcie – stanowi kluczową wskazówkę diagnostyczną.
Niedojrzały układ odpornościowy niemowląt sprawia, że są one szczególnie podatne na infekcje grzybicze. Do najczęstszych czynników sprzyjających rozwojowi pleśniawek należą:
Warto pamiętać, że pojawienie się pleśniawek nie musi wynikać z zaniedbań ze strony rodziców. To powszechny problem w pierwszych miesiącach życia malucha, który zwykle poddaje się prostemu leczeniu.
Pleśniawki u dorosłych występują znacznie rzadziej niż u dzieci. Najczęściej pojawiają się wtedy, gdy naturalna równowaga mikroflory jamy ustnej zostaje zaburzona.
Ryzyko pojawienia się pleśniawek najczęściej wzrasta przy:
Co ważne, pojawienie się pleśniawek może mieć związek z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Niekontrolowana cukrzyca osłabia układ immunologiczny i destabilizuje florę bakteryjną jamy ustnej, przez co pacjenci zmagający się z wahaniami poziomu cukru we krwi są znacznie bardziej podatni na rozwój kandydozy.
Głównym celem terapii jest zahamowanie namnażania się drożdżaków oraz złagodzenie bolesnych dolegliwości. Podstawę leczenia stanowią miejscowe leki przeciwgrzybicze (najczęściej zawierające nystatynę lub mikonazol) w formie zawiesiny lub żelu. Dobór leku zawsze zależy od wieku pacjenta i rozległości zmian, a w ciężkich przypadkach lekarz może zdecydować o wdrożeniu leków doustnych o działaniu ogólnoustrojowym.
Jak postępować z pleśniawkami jamy ustnej u niemowląt i małych dzieci?
Co na pleśniawki na języku u dorosłych?
Przy prawidłowo dobranym leczeniu poprawa zwykle pojawia się już po kilku dniach. Całkowity czas terapii zależy jednak od rozległości zmian oraz wieku pacjenta i najczęściej wynosi od 7 do 14 dni. Nawet jeśli objawy ustąpią wcześniej, leczenie należy prowadzić zgodnie z zaleceniami lekarza, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu infekcji.
Pleśniawki mają postać białych lub kremowych nalotów przypominających zsiadłe mleko. Po delikatnym starciu odsłaniają zaczerwienioną, a czasem lekko krwawiącą błonę śluzową.
W aptekach dostępne są produkty wspomagające higienę i łagodzące objawy, jednak leczenie pleśniawek opiera się przede wszystkim na lekach przeciwgrzybiczych, których dobór zależy od wieku pacjenta i nasilenia zakażenia.
Jako wsparcie leczenia doskonale sprawdzają się delikatne płukanki z sody oczyszczonej lub naparów ziołowych (np. z szałwii czy rumianku), które działają odkażająco i łagodzą ból. Kluczowe jest również rygorystyczne dbanie o higienę jamy ustnej oraz regularne wyparzanie smoczków, butelek i innych akcesoriów mających kontakt z ustami.
Konsultacja lekarska jest wskazana, kiedy zmiany są rozległe, utrudniają jedzenie lub picie, utrzymują się mimo leczenia lub często nawracają. U niemowląt warto zgłosić się do lekarza także wtedy, gdy dziecko odmawia karmienia lub pojawiają się objawy odwodnienia.
ORJ/26/07/00516
Źródła:
