Aparat ortodontyczny może ocierać policzki, wargi i język, szczególnie po jego założeniu, regulacji lub gdy końcówka drutu zaczyna wystawać. Najważniejsze jest wtedy przerwanie drażnienia, osłaniając kłujący element woskiem ortodontycznym, dbaniem o delikatną higienę i wybieranie miękkiego i niedrażniącego jedzenia. Przy bolesnym owrzodzeniu można również rozważyć miejscowy lek przeznaczony do stosowania w jamie ustnej, zgodnie z jego wskazaniami i ulotką.
rany od aparatu ortodontycznego zwykle powstają wskutek tarcia zamków i drutów o błonę śluzową;
wosk ortodontyczny ogranicza dalsze ocieranie podrażnionego miejsca;
niewielkie zmiany mogą uspokoić się w ciągu kilku dni, ale owrzodzenia często goją się do 1–2 tygodni;
przy bólu można stosować miejscowe produkty przeznaczone do jamy ustnej;
wystający drut, nasilający się stan zapalny lub długo niegojąca się rana wymagają konsultacji ze specjalistą.
Podrażnienia od aparatu ortodontycznego pojawiają się najczęściej wskutek mechanicznego kontaktu elementów aparatu z błoną śluzową policzków, warg czy języka. Problem bywa szczególnie odczuwalny na początku leczenia, kiedy tkanki nie są jeszcze przyzwyczajone do obecności zamków i drutów. Otarcie może pojawić się również po regulacji aparatu albo wtedy, gdy końcówka drutu zacznie wystawać i drażnić jedno miejsce.
Powtarzający się uraz może powodować zaczerwienienie, pieczenie i bolesność, a w niektórych przypadkach doprowadzić do powstania nadżerki lub owrzodzenia. Drobne urazy wewnątrz jamy ustnej należą do czynników sprzyjających rozwojowi stanu zapalnego błony śluzowej. [3]
Ile goją się rany od aparatu ortodontycznego? Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich zmian. Niewielkie otarcie powinno stopniowo się uspokajać po wyeliminowaniu źródła drażnienia. W przypadku aft małych gojenie trwa zwykle do około 14 dni. Jeżeli aparat nadal ociera dokładnie to samo miejsce, regeneracja może być utrudniona. [2,3]
Jedną z najprostszych metod ochrony podrażnionego miejsca jest wosk ortodontyczny na otarcia w jamie ustnej. Nie leczy on samej rany, ale tworzy barierę między błoną śluzową a drażniącym zamkiem lub drutem, dzięki czemu ogranicza dalsze tarcie.
Przed nałożeniem wosku umyj ręce i dokładnie zlokalizuj element powodujący ból. Następnie osusz powierzchnię zamka lub drutu. Oderwij niewielki fragment wosku, rozgrzej go w palcach i uformuj małą kulkę. Dociśnij ją do drażniącego elementu aparatu tak, aby został dokładnie osłonięty. Osuszenie miejsca aplikacji pomaga woskowi lepiej utrzymać się na aparacie. Kiedy warstwa się zetrze lub odklei, można nałożyć nową.
Wosk jest jednak rozwiązaniem doraźnym. Jeżeli drut wyraźnie wystaje, przesuwa się albo nie można go skutecznie zabezpieczyć, należy skontaktować się z ortodontą.
Jeśli zastanawiasz się, jak leczyć rany od aparatu ortodontycznego, w pierwszej kolejności ogranicz dalsze drażnienie uszkodzonego miejsca. Dopóki zamek lub drut stale ociera śluzówkę, stosowanie żelu, płukanki czy leku może nie wystarczyć.
Przy bolesnych zmianach ważne jest także łagodzenie bólu, ponieważ może on utrudniać jedzenie, mówienie oraz prawidłowe wykonywanie higieny jamy ustnej. W leczeniu stanów zapalnych błony śluzowej wykorzystuje się m.in. leki o działaniu miejscowo znieczulającym.
Przy bolesnym owrzodzeniu błony śluzowej jamy ustnej można rozważyć lek zgodny ze wskazaniem. Produkt leczniczy w postaci aerozolu do stosowania w jamie ustnej zawierający chlorek benzoksoniowy o działaniu antyseptycznym oraz lidokainę działającą miejscowo znieczulająco wskazany jest m.in. w zakażeniach i owrzodzeniach błony śluzowej jamy ustnej, w tym aftach.[1] Lek należy stosować zgodnie z ulotką.
Osoby szukające w internecie hasła „maść na rany od aparatu ortodontycznego” powinny zwrócić uwagę na przeznaczenie danego produktu. Zwykłej maści przeznaczonej do stosowania na skórę nie należy nakładać na błonę śluzową jamy ustnej. Wybieraj wyłącznie produkty, których sposób stosowania obejmuje jamę ustną.
Podczas gojenia najważniejsze jest niedrażnienie zmienionego miejsca. Wybieraj miękkie i łagodne pokarmy. Unikaj potraw ostrych, bardzo słonych, kwaśnych i gorących, ponieważ mogą nasilać pieczenie i ból uszkodzonej śluzówki.
Do prostych domowych sposobów na rany od aparatu należy płukanie jamy ustnej letnią wodą z niewielką ilością soli. Medycyna Praktyczna wskazuje również m.in. płukanki z rumianku czy szałwii jako metody wspomagające postępowanie przy aftach.
Przy nawracających owrzodzeniach zwraca się również uwagę na odpowiednią higienę jamy ustnej oraz możliwość stosowania past bez SLS. W określonych sytuacjach stosowane są płukanki zawierające chlorheksydynę. [2] Pamiętaj jednak, że niektóre leki zgodnie z ChPL nie powinny być stosowane jednocześnie z innymi środkami antyseptycznymi. [1]
Ważne! Nie próbuj „dezynfekować” rany spirytusem. Alkohol o wysokim stężeniu sam może być czynnikiem drażniącym błonę śluzową jamy ustnej. [4]
Żaden żel, wosk ani lek nie zastąpi korekty aparatu, jeśli jego element stale uszkadza błonę śluzową. Skontaktuj się z ortodontą, gdy końcówka drutu mocno kłuje i nie daje się zabezpieczyć woskiem, zamek lub inny element aparatu jest poluzowany albo rana powstaje wciąż w tym samym miejscu.
Konsultacji stomatologicznej wymagają również duże, nawracające lub niegojące się owrzodzenia, szczególnie gdy utrudniają jedzenie albo mówienie. [2] Narastający obrzęk, wyraźny stan zapalny, gorączka lub pogorszenie ogólnego samopoczucia także nie powinny być traktowane jako zwykłe podrażnienia od aparatu ortodontycznego.
Najpierw zabezpiecz element aparatu powodujący otarcie, najlepiej za pomocą wosku ortodontycznego. W czasie gojenia unikaj ostrych, kwaśnych, słonych i gorących potraw. Jeśli rana jest bolesna lub trudno się goi, skonsultuj wybór produktu do stosowania w jamie ustnej z farmaceutą, stomatologiem lub ortodontą.
Czas zależy od rozległości uszkodzenia i tego, czy udało się usunąć źródło drażnienia. Nie warto przyjmować sztywnej zasady 3–7 dni. Dla porównania małe afty goją się zwykle w ciągu około 14 dni. Jeśli rana nie wykazuje poprawy lub stale powraca, powinna zostać oceniona przez stomatologa lub ortodontę.
Najpierw osusz drażniący zamek lub drut. Niewielki kawałek wosku ogrzej w palcach, uformuj w kulkę i dokładnie dociśnij do elementu aparatu. Gdy wosk się zetrze lub odklei, nałóż kolejną warstwę.
Otarcie zwykle pojawia się bezpośrednio przy elemencie aparatu, który mechanicznie drażni śluzówkę. Afta może powstać niezależnie od miejsca kontaktu z aparatem, a jej przyczyny nie ograniczają się do urazu mechanicznego.
Źódła:
