Zapalenie jamy ustnej u dziecka to jedna z tych infekcji, która potrafi błyskawicznie odebrać dziecku cały komfort i spokój. Bolesne zmiany w jamie ustnej sprawiają, że maluch nie chce jeść, odmawia picia, staje się rozdrażniony i gorzej śpi. Dla rodziców bywa to szczególnie stresujące, ponieważ nie zawsze łatwo ocenić, czy mamy do czynienia z niegroźną infekcją, czy sytuacją wymagającą konsultacji lekarskiej. Jak rozpoznać zapalenie jamy ustnej u dziecka? Jak złagodzić ból i zachęcić malucha do jedzenia? Kiedy wystarczą domowe sposoby, a kiedy potrzebna jest pomoc lekarza? Odpowiadamy na najważniejsze pytania rodziców.
Zapalenie jamy ustnej to stan zapalny błony śluzowej wyściełającej wnętrze jamy ustnej. Może obejmować policzki, język, podniebienie, dziąsła, wargi oraz okolice gardła.
W zależności od przyczyny zmiany mogą przyjmować postać:
Największym problemem dla dziecka zwykle nie jest sam wygląd zmian, ale ból. To właśnie on sprawia, że maluch unika jedzenia i picia, a czasem nawet przełykania śliny. Powód jest prosty: każdy kontakt podrażnionej śluzówki z pokarmami lub płynami może wywoływać pieczenie i ból. Dotyczy to szczególnie produktów kwaśnych, słonych lub gorących.
Wirusowe zapalenie jamy ustnej – to szeroka grupa infekcji, spośród których najbardziej powszechną i uciążliwą formą jest opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, związane z zakażeniem wirusem opryszczki (HSV-1). W tym przypadku stan zapalny w jamie ustnej dziecka objawia się wysoką gorączką, rozpulchnionymi dziąsłami, nieprzyjemnym zapachem z ust oraz wysiewem drobnych, bolesnych pęcherzyków, które pękają, tworząc nadżerki. Często towarzyszy mu również bolesne zapalenie wokół ust u dziecka, gdzie na wargach i skórze wokół nich pojawiają się charakterystyczne strupki lub zmiany pęcherzykowe.
Leczenie stanów zapalnych w buzi malucha zawsze uzależnione jest od tego, co wywołało infekcję. Ponieważ postawienie trafnej diagnozy na własną rękę bywa trudne, zawsze warto najpierw skonsultować się z lekarzem (pediatrą lub stomatologiem), który dobierze odpowiednie postępowanie. Możliwe postępowanie może w tym przypadku obejmować zarówno podawanie leków ogólnych czy aplikację leków miejscowych, jak i wdrożenie odpowiednich nawyków higienicznych.
Infekcje wirusowe i aftowe
Przy zakażeniu wirusem (np. opryszczki) najważniejsze jest leczenie przyczynowe (przeciwwirusowe) w połączeniu z leczeniem objawowym. Z kolei afty w większości przypadków możemy leczyć, skupiając się na łagodzeniu dyskomfortu. Jeśli maluch odmawia jedzenia i picia z powodu silnego cierpienia, warto wdrożyć:
Zapalenie jamy ustnej u dziecka – leczenie infekcji grzybiczych
Jeśli lekarz stwierdzi, że biały nalot w buzi to kandydoza, samo uśmierzanie bólu nie wystarczy. Konieczne jest wdrożenie celowanego leczenia. W takim przypadku specjalista przepisuje miejscowe leki przeciwgrzybicze (najczęściej w formie zawiesiny do pędzlowania jamy ustnej), które niszczą drożdżaki i zapobiegają rozprzestrzenianiu się infekcji.
Zapalenie dziąseł i ząbkowanie
Sposób postępowania z dziąsłami zależy od wieku dziecka i źródła problemu.
Oprócz stosowania produktów z apteki, ulgę maluchowi mogą przynieść proste, domowe metody. Niezwykle ważna jest odpowiednia dieta, która nie będzie podrażniać bolesnych zmian. Wszystkie posiłki powinny mieć gładką, półpłynną lub papkowatą konsystencję (świetnie sprawdzą się chłodne kaszki, zupy kremy, jogurty czy musy owocowe) i być podawane w temperaturze pokojowej lub delikatnie schłodzone. Kategorycznie unikajmy podawania dziecku potraw gorących, kwaśnych (np. cytrusów, pomidorów), słonych oraz ostrych, które mogłyby wywołać pieczenie i dodatkowy ból.
Pomocne mogą okazać się także herbatki ziołowe – napary z szałwii, rumianku czy nagietka mają naturalne działanie przeciwzapalne i odkażające. Starsze dzieci, które potrafią już pluć, mogą nimi bezpiecznie płukać jamę ustną kilka razy dziennie, natomiast u młodszych maluchów warto delikatnie pędzlować zmienione miejsca gazikiem nasączonym takim przestudzonym naparem. Pamiętajmy również o stałym, choćby minimalnym nawadnianiu dziecka – najlepiej podawać wodę niegazowaną w małych porcjach, ale bardzo często, co zapobiegnie odwodnieniu i wysychaniu śluzówki, a także ułatwi walkę z infekcją.
U przedszkolaka najczęściej pojawia się wysoka gorączka, rozpulchnienie dziąseł oraz bolesne pęcherzyki i nadżerki w buzi. Dziecko staje się wtedy rozdrażnione, mocno się ślini i z powodu bólu całkowicie odmawia jedzenia oraz picia.
W przypadku noworodka konieczna jest konsultacja z lekarzem, który przepisze bezpieczny, miejscowy lek przeciwgrzybiczy do pędzlowania buzi. Z domowych sposobów warto zadbać o dokładne wyparzanie smoczków oraz dbanie o higienę piersi przed karmieniem.
Domowe sposoby, takie jak podawanie chłodnych posiłków czy naparu z rumianku, sprawdzą się przy łagodnych, samogojących się zmianach, np. pojedynczych aftach. Konsultacja lekarska i leki są jednak konieczne, jeśli niemowlę z powodu bólu odmawia picia lub gdy w buzi rozwinie się infekcja grzybicza (pleśniawki).
Tak, anginą ropną zaraża się głównie drogą kropelkową, czyli poprzez kontakt z rozpylonymi w powietrzu wydzielinami podczas kaszlu lub kichania osoby chorej. Do
U rocznego dziecka stosuje się zwykle leki przeciwbólowe i przeciwzapalne w płynie, zawierające ibuprofen lub paracetamol. Miejscowo można zastosować łagodzące żele powlekające lub spraye bez alkoholu przeznaczone dla najmłodszych. Ich podanie należy jednak skonsultować ze specjalistą.
zakażenia dochodzi również drogą pośrednią – przez używanie tych samych sztućców, picie z jednej butelki czy wkładanie do buzi skażonych zabawek.
Na zmiany wokół ust, takie jak opryszczka czy zajady (zapalenie w kącikach ust), stosuje się miejscowe kremy przeciwwirusowe, maści cynkowe lub regenerujące kremy typu „Cica” z miedzią i cynkiem. Bardzo ważne jest też dbanie o to, by maluch nie oblizywał i nie drapał podrażnionej skóry, co mogłoby nasilić infekcję.
ORO/26/06/00421
Źródła:
